Sections

100-lecie Misjonarzy w Brazylii: XI. Redaktorzy „Ludu”

100-Brasil-Paszek-cover.jpg
Ks. Wiktor Paszek CM[*]

100-LECIE PRACY MISYJNEJ POLSKICH KSIĘŻY MISJONARZY
ŚW. WINCENTEGO A PAULO W BRAZYLII (1903–2003)
[**]



Redaktorzy "LUDU"

1) Ks. Józef Góral. Urodzony w 1873 r. w Pelplinie . Studia odbył u Księży Misjonarzy w Krakowie. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1899 r. z rąk ks. kardynała J. Puzyny. Do Brazylii przybył w 1911 r., obejmując Massarandubę aż do 1920 r. Od 1920–21 został pierwszym redaktorem tygodnika „LUD”, który ukazał się w październiku 1920 r. Przez 30 lat był proboszczem w Abranches (1921–1951), dyrektorem Sióstr Miłosierdzia, wiceprowincji polskiej. Wydał Słownik polsko–brazylijski i brazylijsko–polski, gramatykę języka polskiego, rozmówki, zasady pisowni polskiej oraz szereg drobnych praco tematach religijnych i naukowo–popularnych. Był członkiem honorowym Tow. Jagiełły w Abranches. Posiadał odznakę Krzyża Polonia Restituta. Zmarł w Abranches w 1954 r.

2) Ks. Stanisław Piasecki. Urodzony w 1885 roku w Mastowa, pow. Śrem. Studiował w Krakowie – u misjonarzy. Święcenia kapłańskie przyjął w 1911 roku. Do Brazylii przybył w 1914 roku. Przez szereg lat objeżdżał z misjami kolonie polskie, będąc doskonałym kaznodzieją. Od 1921–28 obejmuje redakcję „LUDU”, zakłada Tow. Oświatę, Związek Szkół Katolickich, Koło Nauczycieli Chrześcijańskich oraz bursę dla młodzieńców polskiego pochodzenia. Przez długi czas szerzył kampanię oświatową w Interiorze, przemawiając na zebraniach, wyświetlając filmy oraz przeźrocza. Posiadał odznakę Złotego Krzyża Zasługi. W ciągu 6 lat (1955–61) był wicewizytatorem Księży Misjonarzy Wiceprowincji Polskiej. Zmarł w Kurytybie w 1962 r. W redakcji pracował z nim ks. Jan Rzymełka.

3) Ks. Józef Kotliński. Urodzony w 1921 r. w Przeworsku. Studia wyższe odbył w Krakowie u misjonarzy. Święcenia kapłańskie otrzymał w Krakowie w 1946 r. Do Brazylii przyjechał w tym samym roku, pracując w charakterze wikarego w kilku parafiach, m.in. w Ivai, Imbituvie. Był przez kilka lat proboszczem w Faxinal i São Mateus do Sul. Obecnie pomaga ks. Janowi Pawlikowi w pracy duszpasterskiej w Paraguaçu. W latach 1947 i 48 pracował w redakcji i administracji „LUDU” razem z ks. Zającem, a do roku 1949 redagował tygodnik „LUD”. Na wzmiankę zasługuje tu jeszcze ks. Jerzy Badocha, ur. w 1934 r. pod Kielcami, wyświęcony na kapłana w 1958 r., do Brazylii przyjechał w 1959 r. Był redaktorem „LUDU” w 1959 roku. Pomagał wybitnie ks. prob. Wojciechowi Jachimczakowi w budowie pięknego kościoła w Ivai. Potem był proboszczem w Rio da Prata – Sta. Catarina. Obydwaj wystąpili ze Zgromadzenia. Ks. J. Kotliński przeszedł do kleru diecezjalnego, a Jerzy Badocha do stanu świeckiego.

4) Ks. Wojciech Sojka. Urodzony w 1911 r. koło Limanowej. Studia wyższe odbył w Tarnowie, teologiczne w Krakowie u misjonarzy. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1937 r., po czym wraz z ówczesną grupą misyjną udał się do Chin, gdzie pracował owocnie aż do 1946 r. Gdy w Chinach objął rządy reżim komunistyczny musiał wyjechać z tego kraju, udając się do Australii. Tam przez kilka lat pracował wśród Polonii australijskiej koło Sydney. Wskutek nieprzychylnej polityki biskupów tamtejszych wobec polskich parafii ks. Sojka opuścił Australię i poprzez Stany Zjednoczone przybył do Brazylii w 1955 r. W rok później objął redakcję „LUD”, kierując tygodnikiem aż do 1957 r. Aż do swego wyjazdu do USA w 1960 r. był profesorem w Wyższym Seminarium Misjonarzy w Kurytybie. Musiał opuścić Brazylię ze względu na wielkie trudności z klimatem. Obecnie pracuje w USA na parafii w Brooklynie pod Nowym Jorkiem. Ks. Sojka odznaczał się wielką znajomością języków, zwłaszcza łacińskiego i greckiego. Za jego czasów w administracji pracował ks. Bolesław Kozłowski.

5) Ks. Jan Pałka. Urodzony w 1901 r. w Czernej pod Krakowem. Studia odbył w Krakowie u misjonarzy. Święcenia kapłańskie otrzymał w Krakowie w 1924 roku. Pracował przez kilka lat wśród Polonii francuskiej oraz studiował w Paryżu. Do Brazylii przyjechał w 1929 roku. Objął redakcję „LUD” w 1929 r. pracując w niej aż do zawieszenia „LUDU” w 1940 r. Walczył z wielkimi trudnościami w okresie nacjonalizacji, będąc kilkakrotnie wołany na przesłuchanie w Policji i Głównej Kwaterze V Rejonu Wojskowego w Kurytybie. On dokonał ponownego otwarcia tygodnika pod koniec 1946 r., obejmując powtórnie redakcję od 1949 do 1953 r. W administracji pracowali z nim ks. Julian Janiewski, ks. Paszyna, ks. Henryk Jaworski i ks. Józef Kotliński. Ks. Pałka kierował rozgłośnią radiową w Araucarii. Zmarł w Araucarii w roku 1987 i tam został pochowany.

6) Ks. Zygmunt Piotrowski. Urodzony w 1903 r. w Warszawie, studia odbył w seminarium diecezjalnym, po czym wstąpił do misjonarzy. Święcenia kapłańskie przyjął w 1928 r., pracując na misjach wśród Polonii francuskiej i amerykańskiej. Do Brazylii przybył w 1948 r. Zajmował stanowisko proboszcza w Mateuszu, Malé, Santa Cândida i Abranches. Długie lata poświęcił pracy misyjnej (misje ludowe) w koloniach polonijnych, udzielał rekolekcji kapłanom i świeckim. Redaktorem „LUDU” był od 1954 do 1955 r. Od kwietnia 1959 r. zastępował ks. redaktora Józefa Zająca, a potem był proboszczem w Abranches – i współredaktorem „LUDU”. Ks. Zygmunt Piotrowski zmarł w Abranches w roku 1978 i tam został pochowany w grobowcu Księży Misjonarzy.

7) Ks. Feliks Stefanowicz. Urodzony w 1909 r. w Sokółce koło Białegostoku. Studia odbył u misjonarzy w Krakowie. Święcenia kapłańskie otrzymał w Chinach, dokąd udał się z grupą misyjną w 1936 r. Pracował tam aż do 1946 r. Zmuszony do opuszczenia Chin przez reżim komunistyczny, udał się do Brazylii w 1947 r. Był długoletnim proboszczem w Mafra. Później sprawując urząd superiora Domu Kurytybskiego, był równocześnie administratorem „LUDU”: 1963–67. On i brat Michał zakupili kilka maszyn do drukarni „LUDU” na wydawnictwo Grafica Vicentiana Ltd. Ks. Stefanowicz wybudował nowy skład na papier oraz na maszyny do zszywania i oprawy książek. Dziś Gráfica ta jest w stanie wykonać wszelkie druki i zamówienia. Ks. Stefanowicz był proboszczem polskiej parafii w Irati. Potem pracował na parafii Santa Canida, zmarł w roku 1995, potrącony przez samochód w drodze do kościoła. Tam jest pochowany, a przed kościołem stoi jego pomnik.

8) Ks. Jan Nowak. Urodzony w 1935 r. w Massaranduba – Santa Catarina. Studia odbył u misjonarzy w Kurytybie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1965 r. Po odbyciu 3–letniego kursu dziennikarskiego w Kurytybie, objął administrację „LUDU”począwszy od 1969 r. oraz redagowanie ósmej strony tegoż tygodnika. Gráfica Vicentina Ltd. zawdzięcza mu zreformowanie umowy z pracownikami, co przyczyniło się do wyeliminowania pewnych błędów administracyjnych oraz do bardziej produktywnej pracy. Sprowadził z Niemiec nową maszynę do zszywania książek. Należy jeszcze wspomnieć, że w administracji „LUDU” pracował przez 10 lat brat Michał, dzisiaj kleryk–student teologii u Księży Saletynów. Nie można także pominąć takich nazwisk jak ks. Henryk Jaworski, ks. Bronisław Kozłowski, ks. Franciszek Madej, którzy dużo trudu i wysiłku włożyli w pracę administracyjną naszego tygodnika. Ks. Jan Nowak pracował także jako proboszcz w kilku parafiach, a obecnie tzn. w 2000 r. – jest wikarym na parafii Prudentopolis Pr.


poprzedni rozdział Wstęp i spis rozdziałów następny rozdział

[*] Ks. Wiktor Paszek CM - ur. w 1931 r.; do Zgromadzenia Misji wstąpił w 1949 r., święcenia kapłańskie w 1956 r. W 1960 - 1999 pracował w Brazylijskiej Prowincji Kurytyby (do 1969 była to Wice-Prowincja Polski w Kurytybie). Przez wszystkie lata w Brazylii był zaangażowany w głoszenie misji ludowych i rekolekcji w trzech stanach na południu Brazylii: Parana, Santa Catrina, Rio Grande do Sul

[**] publikacja wydana nakładem Wydawnictwa Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy w Krakowie w 2003 r.; ISBN 83-7216-333-2; projekt okładki i opracowanie graficzne, ks. Wacław Piszczek CM

[***] na temat innych misji zagranicznych, na których pracują polscy Misjonarze św Wincentego a Paulo można przeczytać na stronie internetowej SEKRETARIATU MISYJNEGO